Local time: Matlhatso, 21 Diphalane 2017 17:53:35hrs
I am looking for: 

Tse di tshwanetseng go Dirwa le go sa Dirwe
Tse di tshwanetseng go Dirwa le go sa Dirwe

Ke dife dilo tse ke sa tshwanelang go di dira fa ke na le mogare wa HIV?


• se ka wa kopanela didirisiwa tsa tlhakanelo dikobo – di itirisetse o le nosi
• se fapaanele mamao a diritibatsi – dirisa lenaneo la kamogano mamao fa le le teng. Fa o ikenta ka diritibatsi, kopa thuso. O ka lwantsha mogare sentle fa o sa je diritibatsi.
• se ka wa aba madi a mmele kana dirwe dipe tsa mmele
• se ka wa fapaanele le ope magare kgotsa borashe jwa meno – HIV e ka anamisiwa ke madi mo didirisiweng tseo.

A go na le kgakololo e e kgethegileng e  e ka fiwang  Bomme ba ba nang le mogare wa HIV?


Ee. Fa o le mme yo o tshelang ka mogare, o tshwanetse go rurufatsa gore ngaka ya gago e go tlhatlhobela malwetse a tlhakanelo dikobo le kankere ya popelo, gangwe o ngwageng. Pap smear ke tlhatlhobo e e dirwanggo tshwara kankere  ya popelo.
Fa o le mme yo o tshelang ka mogare wa HIV o tshabelelwa ke go bona le maduo a a sa tlwaelesegang a pap smear. Mogare wa papilloma yo o bonwang mo bathong (HPV) o kgona go ama popelo ya motho wa mme. Mo go dirang gore maduo a seka a tswa sentle. Jaanong ngaka yam me, e bo e tshwanelwa ke go laola tlhatlhobo ee kgethegileng ya go batla mogare wa papilloma(HPV) e le bontlha bongwe ba tlhatlhobo fa maduo a tlhatlhobo pap smear a ntse a tswa a sa tlwaelesega, ngaka e tlaa tshwanelwa ke go dira tlhatlhobo gape kgotsa tlhatlhobotse dingwe. Fa o kile wa nna le maduo a tlhatlhobo ya pap smear aa sa tlwaelesegang, bolelela ngaka ya gago.

Fa ke ima?


Fa o ima, bua le ngaka ya gago go bona gore o ka go thusa jang wena le lesea la gago. Go tlaa re le gone o akanyetse lesea la gago ka gore fa gongwe o ka nna wa lwala.
Kalafi ya gago ya HIV ga e na go fetoga thata mo go e o ntseng o e bona o ise o ime, o tshwanetse go itlhatlhobela malwetse a dikobo mo seemong sa boimana mme ngaka o tlaa bona melemo e e go tshwanetseng. Buisanya le ene ka ditlamorago tsa go nwa melemo o imile.
 Buisanya le mooki gore o ka thibela go fetisetsa mogare kwa leseeng la gago jang. Go botlhokwa fela thata gore o bone tlhokomelo e e maleba kwa tshimologong ya boimana jwa gago. Diphatsa tsa go ka fetisetsa mogare kwa leseeng la gago ka nako ya pelegi ke 25% mme di ARV di kgona go fokotsa diphatsa tse.
Le fa o imile jaana, o dirise dikhondomo dinako tsotlhe fa o tlhakanela dikobo go itsa go tsenwa ke mogare le go o anamisa. Le fa mokapelo wa gago a na le mogare wa HIV, a a tswelele ka go dirisa dikhondomo.
 Morago ga go tshola, ngwana wa gago o tlaa tshwanelwa ke go tlhatlhobelwa mogare wa HIV le fa o ne o dirisa di ARV ka nako ya fa o itsholofetse. Ngwana wa gago go tlaa re a nwe melemo go itsa go tsenwa ke HIV le PCP. Buisanya le ngaka ya gago ka botsogo jwa ngwana. Ka gore HIV e kgona go anamisiwa ka mashi a lebele, o se ka wa amusa ngwana ka lebele.


Ke ka bona thuso kae go itebaganya le mogare wa HIV?

Fa o tshela ka mogare wa HIV, kana bolwetse jwa AIDS,o ka tlhokana le kemonokeng ka ditsela tse dintsi: ya bongaka, maikutlo, tlhaloganyo, le ya madi. Ngaka ya gago, ba kgaolo ya gago ba botsogo, ba maphata a tsa selegae, ba kgaolo ya gago ba makgotlana a bolwetse jwa AIDS, ba ka thusa go go batlela ditsela  tsotlhe tsa thuso. Makgotla a a tshwanang le a Botswana National Service AIDS Organisation (BONASO), Botswana Network of People Living with HIV (BONEPWA), Botswana Network on Ethics, Law and AIDS (BONELA), le a mangwe, a tla a  go fa thuso yotlhe e e tlhokafalang, le kgakololo.



Motho o ka dira eneg, fa a batla go ima, kana a sa batle?

Fa o akanya go tila boimana, kana o batla go ima, bua le ngaka ya gago O ka botsa dingwe tsa dipotso tse di latelang :

• Ke efe mefuta ya thibelo - pelegi, e e go siametseng?
• A mogare wa HIV, o ka mpakela mathata ka nako ya boimana, kana ya pelegi?
• A ngwanake o tla a tsenwa ke mogare wa HIV.
• A melemo ya mogare wa HIV, e ka bakela ngwanake mathata?
• Fa ke ikgetlhela go ima, ke mananeo afe a kalafi, a setšhaba le ditlhopha tsa kemo-nokeng, tse di ka nthusang le nwganake?

Printable version
Copyright © 2011 Government of Botswana. All rights reserved.