Local time: Sontaga, 17 Sedimothole 2017 18:00:44hrs
I am looking for: 

Itshireletso Mo Bolwetseng Jwa HIV Le AIDS
A go rupa go ka sireletsa mo mogareng wa HIV?

Go na le bosupi jo bo tletseng gore seelo sa banna ba ba ntshitseng letlalo la bonna sa go tsenwa ke mogare wa HIV se kwa tlase ka sephatlo (holofo) fa ba tlhakanela dikobo molekane wa bong jo bongwe fa ba tshwantshiwa le banna ba ba sa ntshang letlalo la bonna la bonna. Le fa go ntse jalo, go ntsha letlalo la bonna ga go kganele go tsenwa ke mogare wa HIV; go raya fela gore kgonagalo ya teng e kwa tlase. Go ntsha letlalo la bonna go ka tswa go fokotsa go fetela ga mogare mo go bomme kgotsa go sa ba thuse gotlhelele. Le fa go ntse jalo, borre ba ba ntshitseng letlalo la bonna ba rotloediwa go dirisa sekausu ka dinako tsotlhe fa ba tlhakanela dikobo.


Dikhondomo tsa Latex di tshephega go le kae mo go sireletseng HIV?

E re ntswa go se na tshepo e e tletseng le fa o dirisa sekausu, baitseanape ka bontsi ba dumela gore bodiphatsa jwa go tsenwa ke HIV le malwetse a mangwe a dikobo bo fokotsega fela thata fa khondomo e dirisiwa sentle. Ka mafoko a mangwe, tlhakanelo dikobo ka khondomo ga go reye gore ke e e sireletsegileng mme ke e e seng diphatsa thata. Dipatlisiso ka bontsi di supile fa khondomo ya Latex e sireletsegile fela thata mo go kganeleng kanamo ya HIV fa e dirisiwa ka fa tshwanelong ka dinako tsotlhe. Go supagetse gore mo tlhakanelong dikobo e e  gantsinyana, 98-100% ya batho bao ba ba neng ba dirisa khondomo e sentle ka botswerere, ga e a ka ya tsenwa ke mogare.

A re kgona go dirisa sekauso sa bo mme le sa bo rre ka nako e le nngwe?

NYAA, wena le mokapelo wa gago, le ka itlhophela gore, lo dirise sefe. Ga gona mo go tweng lo sireletsegile ga bedi, ka gore dikauso tseo, di dirilwe ka didirisiwa tse di farologanyeng , ka jalo, ga di kake tsa dirisiwa ka nakone e le nngwe. Dikausu di tshwanetse go dirisiwa ka nako tsotlhe, e bile di dirisiwa sentle.



 

Ke Sireletsa Batho Ba Bangwe Jang Gore Ba Se Tsenye Ba Bangwe Mogare Wa HIV?

Tse ke ka di dirang;

• IKGAPHE MO TLHAKANELONG DIKOBO. Mokgwa o o tshephegang wa go ikgapha mo go tsenweng ke malwetsi a tlhakanelo dikobo, go akarediwa le mofuta o mongwe wa mogare wa HIV, ke go nna o sa tlhakanele dikobo.
• DIRISA DIKAUSU KA FA MOKGWENG, LE KA DINAKO TSOTLHE..
- Go dirisa dikausu tsa borre le tsa bomme ka dinako tsotlhe, le ka fa mokgweng, go ka fokotsa bodiphatsa jwa go tsenwa ke malwetse a tlhakanelo dikobo. Le fa go ntse jalo, ga gona mokgwa ope wa itshireletso, o o tshepagalang gotlhe gotlhe. Tiriso ya dikausu ga ena tshireletso e e feletseng kgatlhanong le malwetsi a tlhakanelo dikobo.
- Fa mofuta mongwe wa dikausu o sa go tseye sentle, leka o mongwe.
- Dikausu tse di tshasitsweng motswako o o bolayang peo ya borre, di tshwana fela le tse dingwe mo tshireletsegong ya go tsenwa ke mogare wa HIV, le malwetse a mangwe a tlhakanelo dikobo.
- Fa o sa dirise dikausu sentle, di ka relela, tsa somoga, kana tsa thubega, mme tshireletsego ya tsone, ya fokotsega. Go sa di diriseng nako le nako fa o tlhakanela dikobo, go ka go tsenya malwetsi a tlhakanelo dikobo, ka go ka diragala le fa o dirile fela jalo gangwe fela.
• ITSHIRELETSE FA O AMANA PELE GA TLHAKANELO DIKOBO (oral sex).  O ka dirisa sekausu kana dental dam ee dirisiwang ke dingaka tsa meno. O se di dirise gape.
• ITSISE BA BANGWE FA O NA LE MOGARE WA HIV.
- Itsise batho ba o kileng wa tlhakanela dikobo le bone. Ga go motlhofo, mme ba tshwanetse go itse gore ba kgone go bona thuso. Ba kgaolo ya gago ba botsogo, ba ka go thusa go batla batho ba, le go ba itsise fa ba le mo diphatseng. Fa ba na le mogare, go ka ba thusa go tlamelwa, le go ba itsa go anamisa mogare.
- Bolelela batho ba o ikaelelang go tlhakanela dikobo le bone. Tlhakanelo dikobo e e sireletsegileng e tlaa thusa go sireletsa botsogo jwa gago le ba o dirisanyang le bone.
- Fa o le rre, mme o imisitse mme, mmolelele fa o na le mogare wa HIV, le fa o se rraagwe ngwana. Fa mme yoo a na le mogare, o tshwanetse go bona thuso ya bongaka ka bofefo, ene le losea, go ba thusa mo botsogong jwa bone.

Go tshela o itekanetse

O ka tshela jang o itekanetse o ntse o na le mogare wa HIV

- Go na le dilo do le dintsi tse o ka di itirelang gore o tshele o itekanetse. Dingwe tsa tsone ke tse;

• Netefatsa gore o na le motlhokomedi wa botsogo yo o itseng thokomelo ya motho yo o nang le mogare wa HIV.
• Simolola kalafi ka gangwe fa motlhokomedi a go kopa go dira jalo.
• Bona ba bongaka ka dinako tse o di beetsweng, o bo o sale ditaelo tsa bone morago.
• Fa ngaka e go kgetlhela molemo mongwe, o dirise fela jaaka o laetswe. Go se o dirise ka botlalo, go fa mogare sebaka sa go lwantsha molemo oo. Fa molemo oo o go lwatsa, bolelela ba bongaka, ba thuse ka se se ka dirwang. Se fetogele molemo oo ka bowena, kana ka thotloetso ya ditsala.
• Itshireletse, go tsenwa ke malwetse a a tshwanang le pneumonia le sehuba. Ba bongaka batla  go itsise gore o tseye leng itshireletso eo.
• Nna le tlhakanelo dikobo e e sireletsegileng go fokotsa borai jwa go tsenwa ke malwetsi a tlhakanelo dikobo, kana mofuta o mongwe wa mogare wa HIV.
• Fa o goga motsoko, kana o dirisa melemo e o sa  e rebolelwang ke ngaka ya gago, di tlogele ka ponyo ya leitlho.
• Ja dijo tse di nang le dikotla, maungo, mme o nwe metsi a mantsi. Go dira jalo go ka go nonotsha mmele, ga go fa maatla le nama, gabo  ga thusa mmele wa gago gore o itshireletse.
• Itshidile ka dinako tsotlhe, mme o fe mmele nako ya boroko le boikhutso.
• Nna le nako ya iketlo, mme o ikgaphe mo maratong, kana ditiro tse di lapisang mogopolo. Bontsi jwa batho ba lemogile gore go lapolosa tlhaloganyo, le thapelo, itshidilo le boikhutso, di ba thusa mo dingalong tsa mogare wa HIV, kana bolwetse jwa AIDS.

Printable version
Copyright © 2011 Government of Botswana. All rights reserved.