Local time: Labone, 19 Diphalane 2017 11:21:11hrs
I am looking for: 

Sepodise sa Botswana (BPS)
0
1
2
3
4
5
6
Go emisa borukutlhi jwa ditlhobotswana tse di seng ka fa mol...
Go emisa borukutlhi jwa ditlhobotswana tse di seng ka fa molaong

Selekanyo sa borukutlhi se se amanngwang le tiriso ya ditlhobotswana tse di seng ka fa molaong, se tlisa matshwenyego a matona thata mo Pusong le baagi ka kakaretso. Se ke kgwetlho e tona mo makgotlaneng a tsa itshireletso, ba tshwanelwa ke go ipatlisisa le go kanoka ka fa ba ntshang ditirelo ka teng, go leka go itebaganya le bothata jwa go nna le ditlhobotswana tse di seng ka fa molaong mo lefatsheng. Kgwetlho e tona ke ka fa go leng motlhofo ka teng gore ba e elng dirukutlhi ba kgone go nna le tsone dibetsa tse di elediwang tse.

Metlhlala ya borukuthli le dipalopalo mo Botswana di supa fa ditlhobolo tse di seng ka fa molaong (ditlhobotswana, le tsa kgotla more o itirise) e le tsone tse gantsi di fitlhelwang di dirisitswe mo mabentleleng, makgotlana a itshireletso a a tsamaisang madi, beng ba dikoloi, mo malwapeng, diofisi tsa ga goromente jalo jalo.

Lefa gontse jalo,go na le makgetlho a a ka tsenang mo seatleng a go tla a fitlhelwang go dirisitswe ditlhobolo tse di kwadisitsweng ka fa molaong, mme se supega fa se dirwa ke ka fa bogogi jwa one makalana a a abang ditlhobolo a seng kelotlhoko ka teng mo go ba ba di neetsweng. Dibetsa tse ke tsone di godisang borukuthi jwa dikgoka bogolo thata go dirisiwa dibetsa.

 
Dikgwetlho

Kgwetlho e tona e mo go reng go ka dirwa jang gore go fokodiwe go kgona go nna le dibetsa tse, le kgolo ya tiriso dikgoka le tshenyo e e tseneletseng,go kgontsha Batswana go tshela matshelo a bone a malatsi otlhe ba gololesegile ba sireletsegile, ba sa tshelele mo letshogong la go ka tsenelelwa ke dirukutlhi ka dikgoka. Go botlhokwa thata mo go ba ba lwantshang borukutlhi go leka go bopa setšhaba se e leng gore ditshwanelo tsa sone di sireletsegile ka thuso le tirisanyo mmogo ya banni ba Botswana.  Re na le kgwetlho rotlhe re le badiragatsi ba molao le batho ka kakaretso go netefatsa gore Botswana a nne le gone go ka gogela bagwebi le dikgatlhego tsa bajanala mo Botswana.

Ke kgwetlho mo go rona rotlhe jaaka re leka go diragatsa megopolo le ditiro tsa setlhopha sa tebelopele ya setšhaba go netefatsa boikarabelo, go nna le setšhaba se se sireletsegileng. Gore e re ka 2016 re bo re kgonne go nyeletsa tiriso dikgoka e e tseneletseng le gone go nna le dibetsa tse di seng ka fa molaong (presidential task group 1997).

 
Maiteko a a tshwaraganetsweng

Maikaeleolo a go nna re le tšhaba e e sireletsegileng ka 2016 a ka kgonafala fela fa rotlhe ba re ratang kagiso mo Botswana re ka a kopanela  go akarediwa maphata a a farologanyeng a ga goromente, le a a kopanetseng tiro le goromente, a a ikemetseng ka nosi le setšhaba ka kakaretso, ka jalo re ka kgona go emisa gone go tshola dibetsa e se ka fa molaong ka tiriso ya makgotlana a twantsho borukutlhi, tse tsotlhe di ka nna le karabo gongwe ya se nnela ruri.

Tirisanyo ya Mapodise le Morafe

Mo go lekeng go dira gore morafe o nne le seabe, ba sepodise ba ne ba dumalana go tsaya letshego la tebelopele le le balegang le re ;

Re le ba sepodisi sa Botswana re ikemiseditse go ntsha thuso e e nitameng e e ka fa tsamaisong ya go ntsha ditirelo; go thusa gore go nne le kagiso, tshireletsego le kgololesego; re kopane le morafe ka kakaretso.

Maikaelelo a a dirile gore go nne le ditlhotshwana tse di botlhokwa tse di tshwanang le sepodise sa morafe, se e le tsela nngwe ya go lemoga setšhaba se kgona go ikemela gape re abelana maikarabelo a ba sepodise  le makgotlana a mangwe  go netefatsa  tikologo e e sireletsegileng e bile e gololesegile.

Ditlhobolo tse di seng ka fa molaong tse, di mo diatleng tse e seng tsone. Di tshotswe ke dirukutlhi tse re di bitsang ditsala tsa rona, masika, bana ba rona ba basimane le ba basetsana, ba ba mo lefatsheng la rona ese ka fa molaong, baeti ba rona, batsadi jalo jalo.

Re dumela gore go di ba amoga go ka dirwa bonolo ke ba ba gaufi thata le tsone dirukutlhi tse,tirisanyo mmogo le morafe, le gone go itse digopana tsa tsone dirukutlhi le ditiro tsa bone tsa malatsi otlhe. Dirukutlhi di tsamaya ka boganka, ba sa tlotle ba bangwe ba tshotse tsone dibetsa tse, ba setse ba itshetletse mo morafe o seng kelotlhoko mo go lekanyeng gape le go tsibosa ka ba ba nang le tsone ko go ba ba lebanyeng.

Go botlhokwa thata jaaka re le baagi ba ba nang le boikarabelo go tsibogela seemo se se etegelang le go leka go nonotsha go tsenya letsogo mo twantshong borukutlhi jwa go amoga batho dithoto ka bofefo jo bo kgonagalang gore re kgone e e teng ya tiriso dikgoka le go tsenelela batho mo malwapeng mo lefatsheng ka kakaretso.

Se se ka tlhaga e le maikemisetso a ba sepodise sa Botswana ba ikaelelang go nitamisa tirisanyo mmogo ya ba sepodise le morafe go lwantsa go amoga dirukutlhi ditlhobolo tse di seng ka fa molaong.

 

Ditsela tsa go lwantsha ditlhobolo tse di seng ka fa molaong

Mongwe le mongwe mo sechabeng i gololesegile go abelana megopolo le ba sepodise mabapi le borukutlhi. Mongwe le mongwe o phuthulogile go ikwadisa go itsese kgotsa go itse ba dikgang tsa botlhokwa tsa borukutlhi.

-ikwadise kwa diofising dingwe le dingwe tsa sepodise mo lepodiseng le o le itlhophelang

-ikamanye le lepodise le le tshwereng gikgangb tsa gago fela, lo bo lo rulaganye bokopano jo bo siameng.

-rurifaletswa gore maina a gago a tla a sireletsega.

Go atswiwa ga batho ba ba tsayang dikgang e le sesupo sa tebogo.

Batho ba ba itseseweng le ba ba itseseng ka borukutlhi ba atswiwa fa ba sepodise ba bona go lebane gape go lebeletswe seemo sa kgang. E a bo e le go leboga motho yo o tsisang kgang go lebeletswe bodiphatsa le maiteko a a dirisitsweng go thusa ba sepodise go atlega mo ditlhotlhomisong tsa borukutlhi . lo kopiwa go ikwadisa ka dipalo tse di kwa godimo.

Nomoro ya mogala wa sepodise wa kitsiso 3914945

Nomoro e e tsentswe kwa ofising kgolo ya lephata la ditlhotlhomiso tsa borukutlhi.

-setšhaba se lalediwa go dirisa nomoro e ka botlalo. Letsa o bo o tlogela dikgang tsotlhe tsa serukutlhi.

 

Makgotla a ntebele ke go lebele.

Setšhaba se rotloediwa go nna maloko a dikomiti tsa ntebele ke go lebele

-A fitlhelwa gongwe le gongwe , ditoropo, metse, meraka jalo jalo. Di rotloetsa  tirisanyo mmogo le ba sepodise go fokotsa dikgang le poifo ya borukutlhi

-Maloko a rotloediwa go buisanya ka dikgang tse dii amanang le ditlhobolo tse dinnye fa ba kopana mo diphutlhegong ba bo ba dirisa nomore ya mahala e e fa godimo fa ba buisana le ba sepodise.

Makgotla a bagwebi

Bagwebi ke bone ba ba amiwang thata ke bogodu jwa tiriso dibetsa. Ka jalo, makgotla a, a rotloediwa go batlisisa kitso e ntsi ka tiriso ya ditlhobolo go e naya ba sepodise go laola seemo sa kgokgontsho le borukutlhi jo bo tseneletseng mo bagwebing

Mekgatlho ya banana e e kgatlhanong le tiriso ya ditagi

Ka go lemoga ka tsela e banana ba amegang thata mo borukutlhing, re simolotse tshwaragano magareng ga ba sepodise le dikole go leka go lwantsha borukutlhi jo bo amang banana. Bana ba dikole ba rotloediwa go nna maloko a mekgatlho e e kgatlhanong le borukutlhi, ko e leng gore ba  ka kgona go buisana motlhofo ka maduo a a sa siamang a tiriso ya dibetsa le nno tagi.

Banana ba rotloediwa go itse dinomore tsa Mahala gore ba kgone go ikgolaganya le ba sepodise fa ba ka bona mongwe kana bangwe ba tshotse ditlhobolo e se ka fa molaong.

Makgotla a dikompone tsa itshireletso.

Ba sepodise ba dirisanya le ba itshireletso go lwantsha borukutlhi jo bo golelang pele. Ba itshireletso gantsi ba tshwara diphutlhego go tswa ka ditsela tse di botoka go lwantsha borukutlhi. Dikompone tse dingwe tsa itshireletso di dirisanya le makgotla a ntebele-ke-go-lebele. Di gakololwa go dirisa megala ya mahala go rotloetsa maloko go dirisa mekgwa yotlhe ya ba sepodise go fokotsa borukutlhi jwa ditlhobotswana.

 

Twantsho borukutlhi jwa leruo

Bogodu jwa leruo bo godile thata mo lefatsheng leno. Go na le mabaka a le mmalwa a mo go one bogodu jwa leruo boneng jwa lwantshiwa ka tiriso ya ditlhobolo. Re kopa setšhaba ka kakaretso, segolo jang maloko a twantsho borukutlhi ja leruo go nna kelotlhoko mo mafelong a ba a tlhokometseng le gone go begela ba bangwe ba ba belaelang gore ba ka tswa ba dirisa ditlhobolo. Badulasetilo ba kopilwe go itsese setšhaba ka megala ya mahala ya ba sepodise.

 

Ditsela tse dingwe tsa go lwantsha borukutlhi

Fa godimo ga mo, diofisi tsa sepodise di rulaganya dithuto seka dipuisanyo ka thibelo ya borukuthi, ntebele ke go lebele le diphuthego tsa bagwebi kwa e leng gore go amoganwa megopolo ka ditiro tsa borukutlhi e bile go fiwa maemo a ntlha.

Tse ke ditsela tse mo go tsone mongwe le mongwe a fiwang tshono ya go bua maikutlo kgotsa matshwenyego a gagwe phatlalatsa.

Lwa bofelo, tsaya kgato ka go itsese ba sepodise ka tiriso ya ditlhobolo tse di sa letlelesegeng e bile e tsamaelana le borukutlhi e o ka tswang o e itse.

 

 
Printable version
Copyright © 2011 Government of Botswana. All rights reserved.